FAQ
In de afgelopen maanden is er veel over het Groninger Forum gezegd en geschreven. Vaak bleek men niet op de hoogte van de feiten, soms had men iets van horen zeggen, te vaak ging het om aperte onjuistheden. Gestelde vragen moeten naar waarheid beantwoord worden. Hieronder – thematisch gegroepeerd - de feiten. Met handige links naar onderliggende rapporten, besluiten en andere informatiebronnen.
1. De impasse en de schade
‘We kunnen het hele plan nu beter afblazen om de financiële schade te beperken.’
Rond € 45 miljoen schade.
Het beëindigen van het totale project Grote Markt Oostzijde/ Groninger Forum confronteert de gemeente direct met een financiële schade van circa € 45 miljoen. Deze eerste inschatting is gebaseerd op de globale optelsom van de gemaakte kosten (€ 50,5 miljoen), de aangegane verplichtingen (circa € 17,0 miljoen) en de claims die de gemeente kan verwachten van een aantal partijen waar contracten mee zijn aangegaan (zoals VolkerWessels Vastgoed en Vindicat) en ondernemers die hun bedrijf hebben of moeten verplaatsen (circa € 2,6 miljoen).
In totaal zijn de kosten daarmee ruim € 70 miljoen. Naar de gemeente op basis van taxaties nu kan inschatten kan circa € 20 tot 30 miljoen worden terugverdiend met de verkoop van het aangekochte onroerend goed. Resteert een per direct af te boeken bedrag van circa € 40 tot 50 miljoen.
Directe gevolgschade.
De partners in het Groninger Forum hebben tot dusver € 0,3 miljoen geïnvesteerd in de voorbereidingen. Afkoop en herstel van de oude situatie van voor de samenwerking kost circa € 2,5 miljoen. De afkoop van de verplichtingen, lopende activiteiten en contracten van de medewerkers van het Groninger Forum wordt geschat op circa € 1,0 tot 2,0 miljoen en aan de Gasunie en Gasterra zal € 0,2 miljoen moeten worden terugbetaald. In totaal circa € 4,0 tot 5,0 miljoen.
Indirecte gevolgschade.
De indirecte schade is groot. De vernieuwing van de Grote Markt en versterking van het stadshart is het komende decennium uit beeld. Uit ervaring weten we nu dat het tien jaar kan duren om samen met de stad een nieuw plan van de grond af op te bouwen dat interessant genoeg is voor marktpartijen.
Nog meer schade:
- Uit onderzoek in andere grote steden blijkt dat nieuwe projecten binnensteden nieuwe impulsen geven. Ook in Groningen wil de gemeente de aantrekkingskracht van de binnenstad behouden en versterken. Het is de verwachting dat zonder nieuwe impulsen de bezoekersaantallen aan de binnenstad af zullen nemen. Perspectief op een nieuw plan voor zowel de Oost- en Noordzijde van de Grote Markt is er niet.
- Extra bezoekers aan de binnenstad, bestedingen en directe en indirecte werkgelegenheidseffecten blijven uit. Het gaat globaal om 452.500 tot 869.500 extra bezoekers aan de binnenstad; € 4,7 tot € 15,8 miljoen jaarlijks terugkerende bestedingen in de binnenstad; 610 tot 1.050 arbeidsjaren tijdens de bouw en een structureel werkgelegenheidseffect van 37 tot 162 arbeidsjaren in de binnenstad.
- Met de gebiedsontwikkeling Grote Markt Oostzijde en de bouw van het Groninger Forum wil de gemeente de culturele en toeristische identiteit van onze stad versterken. Naast het Groninger Museum moet het Groninger Forum de tweede grote attractie in onze binnenstad worden. Dat maakt een bezoek aan Groningen, inclusief een overnachting de moeite waard. Deze extra impuls voor het (verblijfs)toerisme blijft nu uit.
- De Rijksuniversiteit Groningen heeft serieuze belangstelling om het pand van de Openbare Bibliotheek aan de Oude Boteringestraat te betrekken. De vraag om ruimte te bieden aan de groeiende studentenpopulatie in de binnenstad confronteert de RuG met hoge investeringen voor huur en nieuwbouw elders in de stad of het instellen van meer numerus fixi voor populaire studierichtingen. Afhankelijk van de uiteindelijke invulling van de vrijkomende ruimte aan de Oude Boteringestraat zijn hier nog eens 20 tot 145 arbeidsjaren mee gemoeid.
- De Openbare Bibliotheek ziet zich op korte termijn geplaatst voor hoge kosten om het bestaande pand en de huidige formule te vernieuwen. De huidige economische omstandigheden maken dat nagenoeg onmogelijk. Er is geen financiële ruimte om het niveau van deze openbare voorziening op een andere manier naar een hoger niveau te tillen.
- Marktpartijen, ontwikkelaars en beleggers zullen zich richten op andere binnensteden. Dit effect is substantieel. Na het stopzetten van de plannen voor de noordzijde van de Grote Markt is er ruim tien jaar niet meer geïnvesteerd in de beide stille zijdes van de markt. Inmiddels hebben de plannen voor de oostwand geleid tot vergaande besprekingen met diverse commerciële partijen voor de Nieuwe Oostwand. Deze zijn volledig afhankelijk van de realisatie van de parkeergarage en het Forum. Daarnaast zijn er nieuwe initiatieven van V&D (uitbreiding) en de Bijenkorf (mogelijke nieuwbouw) die mede gebaseerd zijn op de verwachting dat er geïnvesteerd wordt in de oostwand en dat er een nieuwe, grotere parkeergarage wordt gebouwd achter de oostwand.
- Ondernemers in de Poelestraat krijgen niet de mogelijkheid om hun panden uit te breiden en te voorzien van een nieuwe, tweede voorzijde aan de straat die zou ontstaan tussen het Forum en hun panden.
2. Het geld en de getallen
‘Het Groninger Forum kost € 190 miljoen…’
Nee. De gebiedsontwikkeling Grote Markt Oostzijde/Groninger Forum kost in totaal € 190,3 miljoen. Dit bedrag is globaal als volgt opgebouwd:
- De grondexploitatie Grote Markt incl. Vindicat
(verwerving, sloop, bouwrijp maken, herinrichting openbare ruimte) € 68,2 miljoen
- De bouw van de fietsenkelder € 5,1 miljoen
- Archeologie € 2,6 miljoen
- De bouw van de nieuwe parkeergarage (incl. verwerving) € 43,0 miljoen
- De bouw van het Groninger Forum € 71,0 miljoen
De totale investeringskosten bedragen daarmee dus € 190,3 miljoen.
Tegenover deze uitgaven staan de volgende bijdragen, subsidies en grond- en parkeeropbrengsten:
- Bijdrage gemeente Groningen € 31,25 miljoen
- Archeologie € 2,6 miljoen
- ISV-subsidie + stadsmeierrechten t.b.v. fietsenkelder € 5,1 miljoen
- Bijdrage subsidie EFRO (Europese subsidie) € 8,9 miljoen
- Bijdrage subsidie REP (Reg. Econ. Pakket (het Zuiderzeelijn-geld)) € 35,0 miljoen
- Opbrengstwaarde grond- en parkeerexploitatie € 87,45 miljoen
- Huuropbrengsten Groninger Forum € 20 miljoen
‘Hoe is het mogelijk dat er € 45 miljoen verloren gaat als het project stopt? Heeft de gemeente niet goed op haar huishoudboekje gelet? Niet investeren voordat de financiën beschikbaar zijn.’`
Stoppen met het project confronteert de gemeente direct met een financiële strop van circa € 45 miljoen. Deze eerste inschatting is gebaseerd op de optelsom van de gemaakte kosten (€ 50,5 miljoen), de aangegane verplichtingen (circa € 17,0 miljoen) en de claims die we kunnen verwachten van een aantal partijen waar we contracten mee zijn aangegaan (zoals VolkerWessels Vastgoed en Vindicat) en ondernemers die hun bedrijf hebben of moeten verplaatsen (circa € 2,6 miljoen). In totaal zijn de kosten daarmee ruim € 70 miljoen. Naar we nu inschatten kunnen we circa € 20 tot 30 miljoen terugverdienen met de verkoop van het aangekochte onroerend goed. Resteert een per direct af te boeken bedrag van ruim € 40 tot 50 miljoen.
‘Provincie betaalt mee aan exploitatie.’
De gemeente Groningen staat garant voor een jaarlijkse bijdrage aan de exploitatie van € 2,5 miljoen. Vanuit de RSP-gelden (REP-subsidie) wordt een eenmalige bijdrage beschikbaar gesteld aan de totale gebiedsontwikkeling van € 35 miljoen (zie bovenstaand overzicht). De provincie toetst de subsidieaanvraag aan criteria die al zijn vastgesteld, het uitvoeringskader REP-ZZL. Vanuit provinciale middelen wordt géén rechtstreekse bijdrage gedaan aan de gebiedsontwikkeling Grote Markt oostzijde of het Groninger Forum. Er is dus geen sprake van meebetaling in de exploitatie.
‘De toekomstige bezoekersaantallen zijn gebaseerd op wensdenken en luchtfietserij.’
De cijfers zoals geformuleerd in het laatste bedrijfsplan en waarop de exploitatie van het gebouw is gebaseerd zijn afkomstig uit rapporten van onafhankelijke onderzoekbureaus als Ecorys en Stratus. Deze cijfers zijn overigens niet één-op-één meegenomen voor het onderbouwen van de exploitatie – hiervoor zijn beduidend lágere aantallen als uitgangspunt genomen.
‘De bezoekersaantallen van bibliotheek en bioscoop lopen al jaren terug.’
Integendeel, de centrale bibliotheek aan de Oude Boteringestraat werd in 2010 641.848 keer bezocht, een toename met 5%. Zie het persbericht. Filmtheater Images heeft al jaren een stabiel, licht stijgend aantal bezoekers van rond de 90.000 – tegengesteld aan de nationale trend van dalend bioscoopbezoek.
‘Het Groninger Forum gaat helemaal geen bijdrage leveren aan de economische structuurversterking van Groningen.’
Waar het college van B&W het om gaat is dat er publiek geld wordt gestoken in een doods gebied, om daarmee een gigantisch effect op de omgeving te bewerkstelligen. Er komt bijvoorbeeld een hotel in de oostwand met tientallen arbeidsplaatsen. Daarnaast komen er nieuwe winkels en investeren ondernemers in de Poelestraat in de achterkant van hun pand, waar een tweede voorkant wordt gemaakt. Zie daarvoor het beeldkwaliteitsplan Poelestraat-achterzijde.
Ook hier geldt dat de begrote effecten ondersteund worden door bevindingen van externe bureaus als Ecorys en Stratus. Daarnaast kan worden gesteld dat de investeringen die VolkerWessels Vastgoed doet om de oostzijde van de Grote Markt aan te pakken een direct gevolg zijn van de bouw van het Groninger Forum.
‘Het Groninger Forum zal alle andere culturele instellingen in Groningen leegzuigen.’
Voor de exploitatie van het Groninger Forum is naast de subsidie aan de partners een structureel bedrag van € 2,5 miljoen gereserveerd. Dit bedrag staat sinds 2010 op de begroting van de gemeente. Andere culturele instellingen zijn hiervoor niet gekort. De gelden voor deze instellingen liggen vast in de huidige cultuurnota en staan hier los van.
‘Cultuur is een bodemloze put en zorgt helemaal niet voor economische activiteit.’
Referenties: in Heerlen, Arnhem, Nijmegen en Utrecht worden Forum-achtige ontwikkelingen juist van de grond getrokken. Deze gemeenten geven meer geld uit aan cultuur omdat dit bijdraagt aan het vestigingsklimaat van een stad. Zie artikel over Schunck uit De Pers en succesverhaal OBA en artikel over het succes van nieuwe bibliotheken uit Hollands Diep. Ook in het buitenland zijn er vergelijkbare – en succesvolle – ontwikkelingen (Stockholm, Barcelona). De gemeente Groningen ziet cultuur als belangrijke aanjager van de economische ontwikkeling van de stad, en de aantrekkingskracht van de binnenstad in het bijzonder.
‘Bibliotheken in provincie en stad sluiten door komst Groninger Forum.’
Het Groninger Forum met daarin de stadsbibliotheek heeft géén financiële gevolgen voor de bibliotheken in de provincie. De bibliotheken in de provincie worden betaald door de gemeenten in de provincie. Als een gemeente bezuinigt op de subsidie voor bibliotheken zal dat alleen voor die gemeente consequenties hebben. Met andere woorden: als een bibliotheek sluit in de provincie is dat het gevolg van een bezuiniging van die gemeente en/of de provincie.
‘Het referendum was geen referendum. Het was kiezen tussen ‘ja’ en ‘ja’.
Op woensdag 29 juni 2005 is het referendum over de Grote Markt Oostzijde gehouden op initiatief van tegenstanders van de plannen. Er hebben 57.244 kiesgerechtigde inwoners gestemd. Het opkomstpercentage is 38,59 %. Op de vraag “Bent u voor of tegen het plan, zoals beschreven in de Startnotitie Grote Markt?” hebben 30.594 kiezers ‘vóór’ geantwoord en 26.650 kiezers ‘tegen’. Van de kiezers die zijn gaan stemmen is 53,44 % voor het plan en 46,56 % tegen. Het vlugschrift met de opkomst/resultaten is hier in te zien.
3. Stedenbouwkundig plan
‘Het is de stad nooit gevraagd of ze sowieso een Groninger Forum wil. Hier moet een referendum over komen.’
De geschiedenis. De plannen voor de oostzijde van de Grote Markt, inclusief het Groninger Forum zijn de uitkomst van een jarenlange dialoog met de stad. Deze dialoog begon na het eerste referendum over de noordzijde van Grote Markt in 2001. Dat plan werd door de inwoners van Groningen naar de prullenbak verwezen.
Er werd vervolgens gestart met een groot opinie-onderzoek en de oprichting van een denktank van ongeveer 60 Stadjers: het Grote Markt Forum. Hierin waren allerlei belangenorganisaties vertegenwoordigd. Van bewonersorganisaties, bedrijfsleven, kennisinstellingen, politici. Dit Forum kwam regelmatig in openbaarheid bijeen om te praten over de toekomst van de Grote Markt. Daarbij kwam al snel de oostzijde in beeld, de economisch zwakste plek van de binnenstad.
Er werd een prijsvraag georganiseerd met de vraag: wat moet er aan de oostzijde van de Grote Markt komen om dit gebied (weer) aantrekkelijk te maken voor een groot publiek?
Uit de ruim 80 inzendingen maakte het Grote Markt Forum een keuze. Het voorstel voor een Huis van Informatie & Geschiedenis, ingediend door de Openbare Bibliotheek en het Groninger Museum, werd goed ontvangen. Deze grote voorziening kon worden aangevuld met kleinere initiatieven zoals een debatcentrum, winkels en horeca. Vervolgens was architect/stedenbouwkundige Willem Jan Neutelings de gemeente behulpzaam bij het vinden van een ruimtelijke inpassing van deze ideeën in de oostzijde.
Zijn plan bestond uit drie onderdelen:
- de oostelijke gevelwand van de Grote Markt gaat 17 meter naar voren om de vooroorlogse intimiteit van het plein te herstellen
- de Naberparkeergarage gaat ondergronds en maakt ruimte voor een stadsplein: de Nieuwe Markt
- aan de Nieuwe Markt, áchter de oostwand, komt een publiekstrekker: het Groninger Forum (de inmiddels nieuwe naam voor het Huis van Informatie & Geschiedenis).
Het Grote Markt Forum nam dit plan met instemming over en legde het in 2004 voor aan de gemeenteraad. De meerderheid van de raad was vóór deze fikse opknapbeurt van de Grote Markt oostzijde.
Begin 2005 vroegen de tegenstanders van het plan een referendum aan. Ongeveer 40% van de Stadjers ging op 29 juni naar de stembus. Een meerderheid van 53,4% stemde vóór. Het vlugschrift met de opkomst/resultaten is hier in te zien. De referendumverordening schreef voor dat minimaal de helft van de opkomst van de laatste gemeenteraadsverkiezingen voor of tegen zou moeten stemmen om het geldig te laten zijn. Dit was niet het geval. Daarmee blijft de beslissing van de gemeenteraad om met het plan voor Grote Markt oostzijde in te stemmen staan.
Het referendum kreeg in 2007 een aansprekend vervolg toen mensen van binnen en buiten Groningen mochten meebeslissen over de architectuur van het Groninger Forum. Zeven ontwerpen van architectenbureaus uit binnen- en buitenland werden in de Martinikerk gepresenteerd. De publieksenquête verliep via internet, waar 17.000 mensen hun stem uitbrachten. Het ontwerp van het Amsterdamse bureau NL Architects kwam als winnaar uit de bus. De vakjury koos eveneens voor het ontwerp van NL Architects. Het college van B&W en de gemeenteraad sloten zich hier bij aan.
‘Oplossing nu is oostzijde ontwikkelen zonder Forum.’
Het is zowel commercieel, financieel, bouwtechnisch als qua bouwplanning één geheel. Zonder grote publiekstrekker zullen projectontwikkelaars nooit investeren, het Groninger Forum en ontwikkeling van de oostwand zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden – zie bijvoorbeeld brief en artikel in Dagblad van het Noorden met directeur VolkerWessels Vastgoed. Marktpartijen willen eerst een publieke investering die bezoekersstromen genereert voordat zij zelf gaan investeren.
In de huidige planning zijn de diverse deelprojecten zodanig op elkaar afgestemd dat alle nieuwe functies in het gebied (de garage, de commerciële functies die aan de achterzijde Poelestraat en in de oostwand gehuisvest worden en de deelnemers in het Groninger Forum) gelijktijdig operationeel zijn. Voor VolkerWessels Vastgoed en de commerciële partijen die zich in de oostwand willen vestigen – zoals een vijfsterren hotel – is fasering geen optie. De nieuwe parkeergarage is voor hen een noodzakelijke voorwaarde, evenals de nieuwe loopstromen naar het Groninger Forum. Komt de ontwikkeling van de oostzijde niet op gang, dan zal ontwikkeling van de noordzijde van de Grote Markt eveneens stagneren.
‘Waarom niet ingezet op de Bijenkorf aan de oostzijde, dat is toch ook een (commerciële) publiekstrekker?’
De Bijenkorf wil zich nooit áchter de oostwand vestigen. Zij hebben te kennen gegeven naar de noordzijde te willen, in de loop van V&D, dus op de plek van de ABN/AMRO-bank. Maar pas als de oostzijde is ontwikkeld en gebouwd. Zie ook bijvoorbeeld het artikel van de voormalige voorzitter van de Groningen City Club, Theo Venema d.d. 18 januari 2011 in het Dagblad van het Noorden.
‘We kunnen nu net zo goed kiezen voor de herbouw van de oorspronkelijke, historische oostwand.’
In de zomer van 2007 is het beeldkwaliteitsplan Oostwand aan het publiek gepresenteerd. Het beeldkwaliteitsplan is in juni 2009 vastgesteld door de gemeenteraad. In het beeldkwaliteitsplan wordt voorgesteld de oostwand in eigentijds-klassieke zin te reconstrueren. Daarbij is de 17/18e eeuwse zuidwand het historische voorbeeld. Maar kopiëren is in de wereld van de architectuur not done. Gebruikelijker is op dit soort voorbeelden te variëren op een moderne, eigentijdse manier. Als zodanig is ook de zuidgevelwand ooit bedacht en gebouwd. Supervisor Thomas Müller op zijn beurt streeft begin 21e eeuw naar robuuste, toekomstvaste architectuur. Dus rekening houden met passende gevelgeleding, vertikale ramen, materiaalkeuze (baksteen en pleisterwerk etc i.p.v. staal en veel glas). Om de variatie in de oostwand te waarborgen, is gekozen voor ontwerpen van verschillende architecten. VolkerWessels Vastgoed is ontwikkelaar en nodigt de architecten uit, met uitzondering van Vindicat (gemeente). VolkerWessels Vastgoed zal de burgers, in samenspraak met de gemeente, nadrukkelijk uitnodigen kennis te nemen van de architectenkeuze. Er komen 5 nieuwe panden. Zie het beeldkwaliteitsplan Oostwand.
4. Het gebouw zelf
‘Het Forum-gebouw staat aan de Grote Markt.’
Nee! Het Groninger Forum komt áchter de nieuw te bouwen oostwand van de Grote Markt aan een nieuw plein: de Nieuwe Markt. Via de nieuwe Naberstraat (even breed als de Waagstraat) is het Forum bereikbaar vanaf de Grote Markt. Klik hier voor de planbeschrijving van project Grote Markt oostzijde.
‘Het Forumgebouw is nog best in te vullen met nieuwe ideeën.’
Een aantal belangrijke pijlers van het Forum-concept is bekend: de bibliotheek van de toekomst, de filmzalen van ForumImages en drie horecafuncties in het gebouw. Het Groninger Forum krijgt een Grand Café op de begane grond, het restaurant op de bovenste verdieping en het Filmcafé naast de filmzalen. Daarnaast beschikt het gebouw over een groot, flexibel te programmeren vloeroppervlak dat op allerlei mogelijke manieren is in te vullen. Dat biedt letterlijk en figuurlijk ruimte voor vernieuwende ideeën en initiatieven, commerciële aanvullingen en versterkingen. De commissie Terlouw komt op 30 april met een advies welke versterkingen dit zouden kunnen zijn.
Overigens, een bouwproces kost veel tijd. Voor het Forum-gebouw zijn inmiddels een voorlopig en definitief ontwerp vastgesteld. Op dit moment is het bestek al bijna klaar. Dit betekent dat het gebouw in theorie/op papier al bijna is gebouwd en er dus niet zomaar – kosteloos – ingrijpende bouwtechnische aspecten kunnen worden gewijzigd.
‘Het gebouw van de huidige bibliotheek kan nog best een tijd mee en komt leeg komt te staan als de bibliotheek naar het Groninger Forum verhuist.’
De centrale Bibliotheek huurt het pand. En het huurcontract loopt af. Daarnaast is het huidige gebouw zonder ingrijpende verbouwing niet geschikt voor een 21e eeuwse bibliotheek. In Almere, Den Haag, Delft en Amsterdam blijkt dat een vernieuwd, op de hedendaagse informatiebehoefte ingesteld pand - al dan niet in combinatie met functies als multimedia, horeca, film, kunst en wat dies meer zij - grote stromen nieuwe en jonge bezoekers trekt. Zie daarvoor ook het artikel uit Hollands Diep over het succes van de nieuwe bibliotheken. Ondertussen zijn er andere instellingen in de binnenstad die serieus belangstelling hebben voor het bibliotheekpand in de Oude Boteringestraat en waarvoor het wel geschikt is.
5. Inhoud Forum
‘Wat is een bibliotheek nog anno 2011? Er wordt toch amper nog gelezen tegenwoordig. Waarom zou je nog een bibliotheek bouwen?’
Er is geen sprake van marginalisering van de bibliotheek. Zie de cijfers van 2010. Er zijn meer uitleningen en bezoekers dan vorig jaar. Zie persbericht. Er is geen sprake van ontlezing, mensen lezen hooguit ánders, maar in elk geval méér dan ooit tevoren. De bibliotheek voorziet in een nieuwe behoefte: informatievoorziening. En boeken worden niet vervangen door e-books. E-books komen er hooguit bij.
‘Het Forum is louter een verplaatsing van bestaande instellingen.’
In het Groninger Forum kun je inderdaad gewoon een boek lenen of terugbrengen, naar de film gaan en een debat bezoeken. Daarbovenop - in de filmzalen, het auditorium en de expositiezalen - worden grote thema’s geprogrammeerd waarbij het Groninger Forumverbanden legt en voor haar inspiratie put uit bronnen in stad en provincie Groningen. Het leven van de Groningers in verleden, heden en toekomst vormt de aanleiding voor het vertellen van universele menselijke verhalen en het organiseren van inspirerende en aansprekende activiteiten.
Het Groninger Forum herbergt dus inderdaad een aantal waardevolle Groningse instellingen maar het is veel meer dan een verzameling van bestaande functies. De schotten tussen de instellingen verdwijnen waardoor er nieuwe impulsen komen voor cultuur en commercie.
‘Informatie en geschiedenis haal je tegenwoordig thuis van internet.’
Mensen zijn wel degelijk op zoek naar ontmoetingsplaatsen. Zie daarvoor het artikel uit Hollands Diep over het succes van nieuwe bibliotheken. In Almere, Den Haag, Delft en Amsterdam blijkt dat een vernieuwd, op de hedendaagse informatiebehoefte ingesteld gebouw - al dan niet in combinatie met functies als horeca - grote stromen nieuwe en jonge bezoekers trekt. Bijvoorbeeld ook ZZP-ers.
‘Voor het Groninger Forum hebben mensen vanuit het land helemaal geen belangstelling.’
De programmering is opgebouwd in lagen. Een deel van de functies in het gebouw is inderdaad grotendeels gericht op publiek uit de stad en regio (uitleen boeken e.d., bioscoopbezoek). Bovenop die basislaag programmeert het Groninger Forum specials als eenmalige vertoningen van bijzondere films en documentaires, debatten of lezingen, literaire bijeenkomsten e.d. naar aanleiding van lokale, regionale en (inter)nationale actualiteit. Daarnaast wordt een aantal maal per jaar een grote manifestatie of presentatie ontwikkeld. Denk aan een tentoonstelling met internationale bruiklenen, nieuwe literaire- of filmfestivals met grote namen en premières of samenwerkingen met internationale partners. Het gaat bij deze laatste vorm altijd om zaken die niet zomaar elders in Nederland te zien of te doen zijn.
‘De enige reden om het Groninger Forum te gaan bouwen is omdat Kees van Twist c.s. van zijn historische collectie af wil.’
Het Groninger Forum is een initiatief van Groninger Museum, Noordelijk Scheepvaartmuseum en Biblionet/OB. Tevens hebben we in Groningen met elkaar besloten dat het Groninger Museum er is voor moderne kunst en design. Er is dus momenteel noch een blijvende plaats, noch een uitgewerkte visie voor de presentatie van de noordelijke/stadse geschiedenis. Die visie is er bij het Groninger Forum wel: onze geschiedenis kan niet worden losgekoppeld van de geschiedenis van Nederland en Noord-Europa. Hij kan ook niet worden losgekoppeld van actualiteit als resultante van die geschiedenis. In de combinatie ligt de basis van onze historische taak. Die visie vertaalt zich in zowel de doorlopende presentaties in het atrium, op de verdiepingen, in de grote exposities (waarvoor bijvoorbeeld ‘Hel en Hemel’ een referentiepunt is). Op deze wijze spelen we ‘haasje over’. We gaan naar een nieuw concept van historische presentatie, duiding en brede betrokkenheid, zonder last van de beperkingen in tijd en ruimte die anders onontkoombaar zijn.
‘De Ommelanders hebben niets aan het Groninger Forum.’
Het Groninger Forum versterkt en verbindt, bijvoorbeeld door randprogrammering te brengen naar provinciale filialen van Biblionet, Liga 68 en samenwerkingspartners in de provincie. Een goed voorbeeld hiervan in het project De Grens Voorbij dat in het najaar van 2010 activiteiten organiseerde op een aantal plaatsen in Oost-Groningen, en zelfs over de Duitse grens in Ost-Friesland en Emsland.
‘Het Groninger Forum is een links cultuurpaleis, alleen interessant voor de elite.’
Alleen de bibliotheekfunctie in het Groninger Forum is al goed voor ruim 600.000 bezoekers. Het lijkt ons evident dat dit niet alleen intellectuelen of linkse personen zijn maar juist een prachtige dwarsdoorsnede van de bevolking. Het Groninger Forum is vrij te bezoeken en daarom (net als de bibliotheek) zo ongeveer de laagdrempeligste culturele voorziening en voor iedereen. Ook FC Groningen, hiphop, de Groninger geschiedenis, Energy Valley, wetenschappelijk/ medische/ maatschappelijke ontdekkingen of ontwikkelingen en bijvoorbeeld ook GasTerraFlames/ Donar zijn welkome onderwerpen voor programma’s.
Het Forum is van en voor iedereen; uit de Stad, de regio, Nederland of voor internationale bezoekers.
Nieuwsbrief
Wilt u zich aanmelden voor onze nieuwsbrief, vul dan uw gegevens in.
Volg ons op Twitter
Word Facebook fan