Vertrouwen in professionals - Dwarsdiepdebat

Vroeger genoten professionals – al was die term er nog niet – het aanzien van iedereen. De wijkagent liep op straat zijn ronde en werd met respect bejegend, de leraar was het onbetwiste middelpunt van de klas, de wijkzuster redderde naar eigen inzicht en de huisarts was dé autoriteit en spil in de gezondheidszorg.

In de no nonsense jaren tachtig kwam het marktdenken op. Boven de professionals in de non-profitsector werden managers aangesteld. Zij werden verantwoordelijk voor kwaliteit, keuzevrijheid en kostenbeheersing. Termen als targets en output vielen en de professional moest meer en meer formulieren invullen, protocollen opstellen en tijdschrijven. Daarmee veranderde het werk van de leraar en de agent en verschoof de zeggenschap over het werk naar de manager.

De professional ging klagen over de bemoeizucht en het gebrek aan inhoudelijke kennis bij de manager. Bovendien: agenten zitten meer achter hun bureau dan dat ze patrouilleren. Er zijn jeugdwelzijnswerkers die tachtig procent van hun tijd rapporten tikken, zorgaanbieders bellen en daarover dan weer contactjournaals opstellen. Aan het daadwerkelijk helpen van jongeren komen ze amper toe.

Bijna iedereen vindt dit jammer en er is beslist weer een beweging de andere kant op: die van de herwaardering van de professional. Maar zijn we er daarmee? En is er meer dan de salariseis?Hebben we de oorzaak scherp? En hoe behouden we het professionalisme van de professional en het kostenbewustzijn van de manager? Want die is toch niet voor niks aangesteld?

Met Alexandrien van der Burgt, voorzitter en initiatiefnemer Stichting Beroepseer, Jan Hendrik Jansen, interim- en projectmanager en organisatieadviseur, Tineke Slagter, huisarts en lid van de Eerste Kamer, Margo Trappenburg, verzorgingsstaatdeskundige en voormalig NRC-columnist. René Boomkens, hoogleraar Cultuurfilosofie, spreekt halverwege de avond een column uit.